In 1967 werd in Lothagam een stukje kaak gevonden, met een aantal tanden daarin. De kaak werd gedateerd op ongeveer 5,6 miljoen jaar oud. Was dit het fossiel van een hominide? DNA onderzoek heeft laten zien dat de laatste gemeenschappelijke voorouder van de chimpansees en de mens leefde tussen 7 en 5 miljoen jaar geleden.
Een stukje kaak alleen is niet genoeg om conclusies te trekken over
herseninhoud en tweebenigheid, de twee kenmerken die aan kunnen
geven of het om een hominide gaat of om een uitgestorven
voorouder van de chimpansees. Het was slechts een aantal
kilometer van Lothagam, in Kanapoi, dat de fossielen van een 4
miljoen jaar oude hominide werden gevonden. De fossielen die
onder andere bestaan uit een stuk van een dijbeen en de onder-
en bovenkaak. Samen met fossielen uit Allia bay vormen zij de
soort Australopithecus anamensis.
Op eigenlijk hetzelfde moment dat de anamensis-fossielen
gevonden werden ontdekte een team werkende in Ethiopië de
fossielen van een nog oudere hominide. De fossielen waren 4,4
miljoen jaar oud. Een van de leiders van het team, Tim White,
classificeerde de fossielen als Ardipithecus ramidus. Een nieuw
geslacht dus. De fossielen weken dusdanig af dat sommige
wetenschappers zich afvragen of wij Ardipithecus wel als een
hominide moeten beschouwen.
Sindsdien zijn er twee nog veel vroegere hominiden gevonden. In 2000 vond een team onder leiding van Martin Pickford in Kenia de resten van een mensachtige die hij Orrorin tugenensis noemt. Tugenensis is ongeveer 6 miljoen jaar oud. Volgens Pickford is Orrorin een hominide. Hij schat dat de splitsing tussen de chimpansee en de mens zo'n 7 miljoen jaar geleden heeft plaatsgevonden.
Een jaar na de Orrorin vondst werd er door een internationaal
team onder leiding van Michel Brunet in Tsjaad een bijna
complete schedel van 7 miljoen jaar oud gevonden. De schedel
waarvoor Brunet de soort Sahelanthropus tchadensis creëerde was
volgens hem duidelijk verwant aan latere hominiden.
![]() |
Lees hier meer over
Toumai, de Sahelanthropus
die door Brunet en zijn team gevonden werd. |
De status van zowel Orrorin en Sahelanthropus als hominiden of
voorlopers van hominiden is omstreden. Niet alleen vinden
sommige wetenschappers het fossiele bewijs magertjes, als sinds
de jaren '60 wordt er onderzoek gedaan naar verschillen in het
DNA van chimpansees en de mens. Het DNA van de chimpansee is
voor 99% gelijk aan dat van de mens. Door een ingewikkelde
berekening, die bekend staat als de moleculaire klok, is het
volgens de onderzoekers mogelijk uit te rekenen hoe lang het
geleden is dat wij een gezamenlijke voorouder hadden. De
uitkomst van deze berekening? 5 miljoen jaar geleden.
![]() |





