Home 

  PALEONIEUWS

  fOSSIELEN

  tHEORIEEN

  onze familie

  historie

  gEOGRAFIE

  ONTSPANNING

  NASLAG

  sHOP



Wat is RSS?

 
 
What's in a name
Lees meer over de classificatie van de primaten en zie in welke mate wij verwant zijn aan de mensapen, apen en halfapen.


Wat betekent een naam? De oplettende lezer zal het zijn opgevallen dat wetenschappelijke namen ui twee delen bestaan. Het eerste, bijvoorbeeld Homo geeft het geslacht aan, het tweede de soort, bijvoorbeeld sapiens. Alle geslachtsnamen beginnen met een hoofdletter, terwijl de soortnamen met een kleine letter beginnen. Daarnaast wordt de gehele naam vaak cursief afgedrukt. Alle regels over de benaming van soorten, en dat zijn er nog al wat, zijn opgenomen in de Internationale Regels voor Zoologische Nomenclatuur (International Rules of Zoological Nomenclature).

De orde der Primaten kan worden opgedeeld in twee grote subordes: de primitieve Prosimii (halfapen) en de meer ontwikkelde Anthropoidea (apen). De rode lijn laat de scheiding zien. Onder de eerste suborde vallen de maki's, spookdiertjes, lori's en andere primitieve primaten. De mens, de mensapen en apen horen bij de tweede suborde. Binnen deze suborde vallen de apen uit de nieuwe wereld weer in een aparte infra-orde (Platyrrhini). Zij vallen op door hun karakteristieke platte neuzen. Dat soort neuzen zijn ook gevonden op de fossielen van sommige van de oudste apen uit de oude wereld, wat betekent dat dit waarschijnlijk een primitief kenmerk is.

Infra-ordes bestaan uit superfamilies. In de orde van de apen van de oude wereld (Catarrhini) bevinden zich twee superfamilies: de Cercopithecoidea (apen van de oude wereld) en de Hominoidea (de mens en mensapen).



Vandaag de dag onderscheiden we 6 groepen Hominoidea: Gibbons, Orang-oetangs, Gorilla's, Mensen, Chimpansees en Bonobo's. Binnen de superfamilie Hominoidea bevinden zich twee families, een voor de mens (Hominidea, vandaar de term hominiden) en een voor de mensapen (Pongidea). Echter chimpansees (Pan troglodytes), bonobo's (Pan paniscus) en gorilla's (Gorilla gorilla) zijn meer aan ons verwant dan aan de orang-oetangs (Pongo pygmaeus), wat betekent dat ze eigenlijk in de Hominidea familie behoren.

Echter, als ik op de site de term hominiden gebruik bedoel ik Australopitheken, Ardipitheken (Hoewel dat nog een beetje een vraagteken is) en de mens. Voor chimpansees, bonobo's en gorilla's gebruik ik de term Afrikaanse mensapen.

De plaats van de mens in de natuur is altijd controversieel gebleven. De conservatieve poot van de paleoantropologie heeft de mens altijd een beetje op een voetstuk geplaatst, verheven boven de andere primaten. Recente ontwikkelingen op het gebied van de moleculaire biologie laten een ander beeld zien. Het blijkt dat chimpansees nauwer verwant zijn met ons dan met de gorilla's. Gorilla's zijn op hun plaats weer nauwer verwant met de mens en de chimpansees dan aan de orang-oetangs.

De orang-oetangs gingen 15 miljoen jaar geleden hun eigen weg. 5-7 miljoen jaar later was het de beurt aan de gorilla's. Onze voorouders en de voorouders van het geslacht Pan verlieten elkaar 5 miljoen jaar geleden. En uiteindelijk werden chimpansees en bonobo's zo'n 2,5 miljoen jaar geleden door toedoen van de Za´re rivier gescheiden, wat deze fylogenetische stamboom tot gevolg heeft.