Tegenwoordig wordt aangenomen dat de voorouders van de mens en de voorouders van chimpansees en bonobo's zo'n 5 tot 7 miljoen jaar geleden uit elkaar gingen. Groot was dan ook de verbazing toen een internationaal team van wetenschappers onder leiding van Michel Brunet, meldde dat zij in Tsjaad een fossiel hadden gevonden uit die periode. Zij noemden hem Toumaļ, een naam die door de Goran bevolking van Tsjaad wordt gegeven aan kinderen die vlak voor het droogseizoen worden geboren. Het betekent "Hoop op leven".
![]() |
Bekijk het
nieuwsbericht waarin de
vondst wordt aangekondigd. |
Toumaļ's schedel is verassend goed bewaard gebleven voor een fossiel van
die leeftijd. Complete schedels zijn vrij zeldzaam in de
paleoantropologie, de tot nu toe oudste schedel is "slechts" 2,5 miljoen
jaar oud. Dat is dus ontzettend jong in vergelijking met Toumaļ.
Een eerste bestudering van de Sahelanthropus fossielen
laat een aantal typisch hominide kenmerken zien; Het gezicht is
vrij plat, Toumaļ heeft niet echt een snuit zoals chimpansees; boven
zijn ogen heeft hij een dikke, doorlopende wenkbrauwboog die doet denken
aan latere hominiden; zijn ruggengraat komt in dezelfde hoek zijn
schedel binnen als bij andere hominiden, wat wellicht er op duidt dat
Toumaļ op twee benen liep; hij had kleine hoektanden en op al zijn
tanden vrij dik email, een menselijk kenmerk. Toumaļ had een
herseninhoud van rond de 300 cc, wat overeenkomt met hedendaagse
chimpansees.
Hoewel Toumaļ dus mogelijk op de grens stond tussen de voorouders van
mensen en mensapen heeft hij dus een aantal menselijke kenmerken.
Verdere bestudering van de fossielen moet uitwijzen wat zijn plaats is
binnen de hominide stamboom.
![]() |
Bekijk waar Toumai staat op de
menselijke stamboom. |
Toumaļ is bijzonder door de periode waarin hij leefde, maar ook vanwege
zijn vindplaats; Tsjaad. Tot nu toe werden menselijke fossielen
voornamelijk gevonden in Oost- en Zuidelijk Afrika. In veel theorieėn
over menselijke evolutie werd er dan ook van uitgegaan dat de wieg van
de mensheid in die regio's lag. Brunet heeft nooit in die theorie
geloofd. Hij zoekt al jaren in de woestijn van west Tsjaad naar
menselijke fossielen. In 1993 vond hij de eerste fossielen in Tsjaad.
Deze fossielen waren ongeveer 3 miljoen jaar oud. Hij noemde deze vondst
Australopithecus bahrelghazali, maar doordat de gevonden fossielen
fragmentarisch waren werd er nooit heel veel aandacht aan besteed. Nu
met de vondst van Toumaļ zal dit veranderen. Wetenschappers kunnen niet
meer om Tsjaad heen en zullen hun theorieėn moeten bijstellen.






